Translate

Wikipedia

Αποτελέσματα αναζήτησης

Δευτέρα, 23 Ιουνίου 2014

Ο Μπαρμπαγιάννης ο Κανατάς


1.Στο Η/περιοδικό "Ποιείν" και στους συνδέσμους:   http://www.poiein.gr/archives/27326/index.html  και http://www.poiein.gr/archives/27382/index.html μπορείτε να διαβάσετε ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την ιστορία του Μπαρμπαγιάννη του Κανατά, αλλά και για την Αθήνα του 19ου αι., σε μια εμπεριστατωμένη μελέτη του Ηρακλή Κακαβάνη.

2. Επίσης πληροφορίες για τη ζωή και τα έργα του Μπαρμπαγιάννη μπορείτε να βρείτε στο σύνδεσμο: http://skourtdim.blogspot.gr/2014/05/blog-post_10.html

Παραθέτω μικρά αποσπάσματα από τη μελέτη του Ηρακλή Κακαβάνη, ένα video με το τραγούδι του Μπαρμπαγιάννη και τη σχετική ελληνική ταινία.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ:
Δεκαετία του 1870. Στη συνοικία Σκάγιαννη, στη σημερινή οδό Υπερείδου (στην Πλάκα) ζει ο Μπαρμπαγιάννης ο κανατάς. Σε ένα νοικοκυρεμένο σπιτάκι, στην αυλή του οποίου στάβλιζε τον αχώριστο σύντροφό του, τον κοκκινοτρίχη γάιδαρό του. Έχει έρθει από την περιοχή της Ανατολικής Ρωμυλίας. Ο ίδιος όμως ισχυριζόταν ότι προερχόταν «από οικογένειαν σημαντικήν της Προύσσης» και ότι πολέμησε στον απελευθερωτικό αγώνα της Κρήτης (1866-1869), «χάριν της ελευθερίας παραιτήσας πλούτη και δόξας εξοδεύσας εκεί ουκ ολίγα».
`Ήμην έμπορος το πρώτον
εις την Προύσαν της Τουρκιάς
Κ’ έφυγον από κείθεν
να μη λέγομαι ραγιάς.

Εις την Κρήτην, φίλε, πήγα
πολεμών την τυραννία,
Αλλ’ εις μάτην αν επήγον
δεν τους δόθ’ η λευτεριά.

Απ’ εκείθεν λυπημένος
ήλθα ‘δω με σας να μείνω,
Κι από έμπορος μεγάλος
κανατάς τώρα να γίνω.
`
Κυκλοφορεί στους δρόμους της πόλης και πουλά αιγινίτικα κανάτια για να διατηρούν οι Αθηναίοι το νερό δροσερό. Αυτά τα κανάτια έχουν ένα πλεονέκτημα. Το νερό περνά μέσα από τα τοιχώματα του αγγείου δημιουργώντας μια εξωτερική υγρασία που κρατά το νερό δροσερό. Γι’ αυτό είναι περιζήτητα. Τα παράθυρα των αθηναϊκών σπιτιών, μαζί με τη γλάστρα του βασιλικού, έχουν στα περβάζια τους και τα αιγινίτικα κανάτια.

Έξι μέρες της βδομάδας, ο Μπαρμπαγιάννης, ρακένδυτος και ξυπόλητος, με το πλατύγυρο ψάθινο καπέλο στο κεφάλι περιφέρεται με τον ψωραλέο γαϊδουράκο του στους δρόμους του Λέκκα και της Βλασαρούς πουλώντας τα κανάτια του και τραγουδώντας τα τραγούδια του που ο ίδιος στιχουργούσε και μελοποιούσε. Και την Κυριακή, σκανδαλίζει τους αστούς της εποχής. Με ύφος εκατομμυριούχου χρυσοκάνθαρου, διασχίζει την οδό Σταδίου με την άμαξά του και τρώει το παγωτό του στο κοσμικό καφενείο «Σολωνείον».
`
Που την εορτή σαν Λόρδος
περπατείς με ευμορφιά,
Με ψηλό μαύρο καπέλο
και γραβάτα πλατιά.

Που στο χέρι το μπαστούνι
εις τα μάτια τα γυαλιά,
Κ’ εις τον ώμον σου το σάλι
τρέχ’ εις κάθε γειτονιά.

Με μουστάκια στριμμένα
με παπούτζια λαστικά,
Και με γάντια της Ευρώπης
φίνα όλως εκλεκτά.

Γράφει ο ίδιος στον πρόλογο της έκδοσης των τραγουδιών του: «Πιστεύω δε ότι δεν κατηγορούμαι δια τούτο, δηλαδή ότι τας μεν εργάσιμους ημέρας τρέχω με ποταπήν ενδυμασίαν, τας δε εορτάς ενδύομαι ως λόρδος, αλλ’ επαινούμαι μάλιστα διότι δεν κάθημαι εις τα καφενείαν, ούτε τρέχει εις τας θύρας των υπουργών να ζητώ θέσεις και βοηθήματα, αν και από οικογένειαν σημαντικήν της Προύσης (…) επροτίμησα δε να τρέχω με τον γάιδαρον πωλών στάμνας και τραγουδών τους ύμνους μου, παρά να γίνεται φόρτωμα της πτωχής Ελλάδος....».
`

Όταν μια Κυριακή απόγευμα έκανε τη μεγαλοπρεπή εμφάνισή του στη πλατεία Συντάγματος έγινε χαλασμός. Άντρας ευσταλής και ωραίος. Καλοζωισμένος δανδής, ντυμένος με την τελευταία λέξη της μόδας. Φρεσκοσιδερωμένη ρεντικότα, ριγωτό παντελόνι με άριστη τσάκιση, φρεσκογυαλισμένα παπούτσια λουστρίνι, σάλι βαρύτιμο στον ώμο -το σάλι ήταν τότε αριστοκρατική μόδα- το μπαστουνάκι με την ασημένια λαβή στο χέρι και πούρο Αβάνας στο στόμα. Με έπαρση διπλωμάτη της εποχής. Αγέρωχος και «κλωστομύσταξ». Οι Αθηναίοι αδυνατούσαν να πιστέψουν αυτή την πρωτεϊκή μεταμόρφωση. Όμως το επάγγελμα του κανατά ήταν προσοδοφόρο. Είχε κάνει λεφτά που του επέτρεπαν ζωή «λουσάτη».

Από εκείνη την ημέρα η φήμη του ξεπέρασε τα όρια του Λεκανοπεδίου. Όσοι έρχονταν στην πρωτεύουσα έπρεπε πρώτα να δουν και να θαυμάσουν τον Μπαρμπαγιάννη και έπειτα τον Παρθενώνα. Ήταν το πρόσωπο της επικαιρότητας. Οι εφημερίδες δεν άργησαν να τον κάνουν ανάγνωσμα και η λαϊκή μούσα τραγούδι. Η στρατιωτική ορχήστρα που τις Κυριακές και τις αργίες έπαιζε διάφορα φημισμένα κομμάτια στην πλατεία Συντάγματος. Μόλις εμφανιζόταν ο Μπαρμπαγιάννης σταματούσε οτιδήποτε και έπαιζε το δικό του εμβατήριο. Τούτο αποτελούσε βασιλικό προνόμιο.....

Οι γυναίκες προσπαθούσαν να τον κάνουν να τις προσέξει, οι άντρες τον χαιρετούσαν με τρόπο που να φανούν οικείοι του. Τα χαμίνια τον έπαιρναν από πίσω αλαλάζοντα. Στις γειτονιές τον υποδέχονταν με ξεφωνητά χαρμόσυνα. Οι παρέες γυναικών που συναναστρέφονταν το απόγευμα στις αυλές και στα πεζοδρόμια, σταματούσαν την κουβέντα τους για να του μιλήσουν. Πόρτες και παράθυρα άνοιγαν στο πέρασμά του για να τον θαυμάσουν....

Μετά τη λήξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου, το 1878, και την απελευθέρωση της Βουλγαρίας, ο μπαρμπα-Γιάννης εξαφανίστηκε. Ύστερα από λίγο καιρό διαδόθηκαν διάφορες φήμες σχετικά με αυτόν. Είπαν ότι πήγε στη Βουλγαρία, απ' όπου καταγόταν, και ότι στην Αθήνα παρέμενε με ψευδώνυμο προκειμένου να αποφύγει την καταδίωξη των Τούρκων (άλλες πληροφορίες θέλουν τον μπαρμπα-Γιάννη να κατάγεται από την Κύθνο). Το σίγουρο είναι ότι ο μπαρμπα-Γιάννης χάθηκε από την αθηναϊκή ζωή στα 1878 και για καιρό η απουσία του ήταν αισθητή.....

Τα υπόλοιπα και ενδιαφέροντα για τη ζωή του Μπαρμπαγιάννη που φαίνεται να είχε κι άλλες πτυχές και μυστικά, θα τα διαβάσετε στους συνδέσμους που προανέφερα.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ (ερμηνεύει η Ελβίρα ντε Ιντάλγκο):

`

Η ΤΑΙΝΙΑ: Ο μπάρμπα-Γιάννης έγινε κινηματογραφική ταινία (το 1957) με πρωταγωνιστή τον Βασίλη Αυλωνίτη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου