Translate

Wikipedia

Αποτελέσματα αναζήτησης

Σάββατο, 17 Μαΐου 2014

Οδηγίες για τη διδασκαλία των Μαθημάτων των Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξεων Γυμνασίου

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ


ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ


Στη διδακτέα ύλη του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας περιλαμβάνονται τα εγχειρίδια Νεοελληνική Γλώσσα, Βιβλίο Μαθητή και Τετράδιο Εργασιών Α΄, Β΄ & Γ΄ τάξεων Γυμνασίου.
Για κάθε ενότητα των εγχειριδίων της Νεοελληνικής Γλώσσας, συμπληρωματικά προς το ΔΕΠΠΣ, το ΑΠΣ Νεοελληνικής Γλώσσας (ΦΕΚ/303, τ. β΄/13-03-2003, σελ. 3778-3794) και προς τις διδακτικές προτάσεις που περιλαμβάνονται σταΒιβλία Εκπαιδευτικού Α΄, Β΄ & Γ΄ τάξεων Γυμνασίου,προτείνονται τα εξής:
·         Ο ενδεικτικός χρόνος για τη χρονική κάλυψη της γλωσσικής διδασκαλίας, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Γυμνασίου.
·         Η συνοπτική διδασκαλία ορισμένων τμημάτων των εγχειριδίων, εφόσον υπάρχουν χρονικοί περιορισμοί, ή η παράλειψή τους, εφόσον ο διδακτικός χρόνος δεν επαρκεί.
·         Η διδασκαλία ορισμένων γραμματικών φαινομένων και των συναφών με αυτά δραστηριοτήτων, σύμφωνα με την ισχύουσα Νεοελληνική Γραμματική.
·         Σημεία που αφορούν την εξοικείωση των μαθητών με τα κειμενικά είδη και την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο γραπτό και προφορικό λόγο.
Σημειώνεται ότι οι διδάσκοντες/διδάσκουσες, στο πλαίσιο της υλοποίησης των εκάστοτε διδακτικών στόχων και του διαθέσιμου διδακτικού χρόνου, μπορούν να χρησιμοποιούν κατά περίπτωση κατάλληλο εκπαιδευτικό υλικό (κείμενα, δραστηριότητες κ.ά.) και από άλλες πηγές, με σκοπό την εμπέδωση των γραμματικών φαινομένων, την περαιτέρω εξοικείωση των μαθητών/μαθητριών με ποικίλα κειμενικά είδη και την καλλιέργεια της ικανότητάς τους να κατανοούν και να παράγουν επιτυχώς προφορικό και γραπτό λόγο.


Α΄ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ
Σύνολο: 65 διδακτικές ώρες

1η ΕΝΟΤΗΤΑ
Οι πρώτες μέρες σε ένα νέο σχολείο

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
10-12
A. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από το διδάσκοντα.
2. Από τα κείμενα 6 και 7 (σ. 18-19) προτείνεται να διδαχτεί μόνο το ένα.
3. Ο ορισμός της πρότασης (σ. 17) προτείνεται να συμπληρωθεί σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Βιβλίο Εκπαιδευτικού (σ. 23-24).
4. Προτείνεται να δοθούν απλές οδηγίες για τη σωστή χρήση των σημείων στίξης, ιδιαίτερα του κόμματος και της τελείας.
5. Κατά τη διδασκαλία των προτάσεων σκόπιμο κρίνεται να τονιστεί η διάκρισή τους σε απλές, ελλειπτικές και επαυξημένες [Γ1].
12
B. Επικοινωνία
12 -15
B1. Παράγοντες της επικοινωνίας
15-17
Β2. Κώδικες επικοινωνίας
17
Γ. Είδη προτάσεων
17-19
Γ1. Είδη προτάσεων ανάλογα με τα συστατικά τους
19-21
Γ2. Είδη προτάσεων, σημασίες τους και σημεία στίξης
22
Δ. Λεξιλόγιο ενότητας
23
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
24
Διαθεματική εργασία

2η ΕΝΟΤΗΤΑ
Επικοινωνία στο σχολείο

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
5 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
26-28
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να δοθεί έμφαση στη διάκριση προφορικού [Β1] και γραπτού λόγου [Β2].
2. Η άσκηση 1 της υποενότητας Β1, σ. 28, να μη διδαχτεί, αν δεν υπάρχει δυνατότητα μαγνητοφώνησης του γραπτού κειμένου 1, σ. 26.
3. Από τα κείμενα 14 και 15, σ. 34-35 [Γ], μπορεί να επιλεγεί μόνο το ένα.
4. Προτείνεται να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της παραγράφου [Γ] και ιδιαίτερα:
·        στον τρόπο ανάπτυξης της παραγράφου και την αναγνώριση των δομικών στοιχείων της και
·        στο ρόλο των συνδετικών λέξεων για τη συνοχή της παραγράφου.
28
Β. Είδη προφορικού και γραπτού λόγου
28
Β1. Προφορικός λόγος
29-31
Β2. Γραπτός λόγος
31-33
Β3. Γλωσσική ποικιλία – Mέσο και περίσταση επικοινωνίας
34-35
Γ. Η Παράγραφος
36
Δ. Λεξιλόγιο ενότητας
37
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
38
Διαθεματική εργασία

3η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ταξίδι στον κόσμο της φύσης

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
8 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
40-42
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων μπορούν να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από το διδάσκοντα λόγω πληθώρας ύλης της ενότητας.
2. Προτείνεται στην ενότητα αυτή ο διδάσκων να παρουσιάσει με οικονομία χρόνου και περιληπτικά τα βασικότερα από τα χαρακτηριστικά των κειμενικών ειδών. Σημειώνεται ότι καθένα από τα κειμενικά είδη παρουσιάζεται εκτενώς και σε άλλες ενότητες των σχολικών εγχειριδίων.
3. Να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της περίληψης κειμένου, σ. 48 [Γ1].
4. Συνιστάται να προσεχτεί η διδασκαλία της έννοιας της πολυτροπικότητας [E], εφόσον οι μαθητές γενικότερα δεν είναι εξοικειωμένοι με αυτή.
5. Από τις δραστηριότητες του «Διαβάζω και γράφω» (σ. 55) προτείνεται να γίνει επιλογή μεταξύ των 1, 3 και 4 [Δ1].
43
Β. Περιγραφή
43
Β1. Στοιχεία περιγραφής
44-45
Β2. Είδη περιγραφής
46
Β3. Λεξιλόγιο περιγραφής
47
Γ. Αφήγηση
47-48
Γ1. Στοιχεία αφήγησης
49-50
Γ2. Είδη αφήγησης
50
Γ3. Λεξιλόγιο αφηγηματικών κειμένων
52
Δ. Επιχειρηματολογία
52-55
Δ1. Στοιχεία επιχειρήματος και μελέτη επιχειρημάτων
55
Δ2. Λεξιλόγιο επιχειρηματολογίας
56-57
Ε. Πολυτροπικότητα
58
Διαθεματική εργασία
  
4η ΕΝΟΤΗΤΑ
Φροντίζω για τη διατροφή και την υγεία μου

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
9 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
60-62
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Να γίνει επιλογή μεταξύ των κειμένων που θα διδαχθούν και των ερωτήσεων κατανόησης που θα αξιοποιηθούν, λόγω πληθώρας ύλης της ενότητας.
2. Εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, μία ή περισσότερες από τις υποενότητες Β1, Β2 και Γ2 μπορούν να διδαχθούν με συντομία, ενώ η υποενότητα Ε μπορεί να παραλειφθεί.
 3. Στο παράδειγμα «Το 1 στα 10 Ελληνόπουλα είναι παχύσαρκο»της σ. 65 [Β2] να προστεθεί μετά το επίθετο παχύσαρκο η λέξηπαιδί, ώστε να υπάρχει συμφωνία με τα αναφερόμενα στη σ. 63 για την ονοματική φράση [Β1].
4. Ως προς την κλίση ουσιαστικών και επιθέτων [Γ]:
·     Να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη Γραμματική τα ουσιαστικά διακρίνονται: α) σε αρσενικά, θηλυκά και ουδέτερα και β) σε ισοσύλλαβα και ανισοσύλλαβα.
·     Να διευκρινιστεί ότι η διάκριση σε δικατάληκτα και τρικατάληκτα είναι επίσης ένας τρόπος περιγραφής των ουσιαστικών που υιοθετούν ορισμένες γραμματικές.
·     Kατά τη διδασκαλία των κλιτικών πινάκων να αναφερθούν επιπρόσθετα και οι τύποι της κλητικής.
·     Για τα ουσιαστικά και τα επίθετα που εμφανίζουν ιδιαιτερότητες στην κλίση είναι δυνατό να αξιοποιηθούν οι αντίστοιχες ενότητες της Γραμματικής.
5. Ως προς την παραγωγή και τησύνθεση [Δ]:
·     Να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη Γραμματική οι λέξεις που αρχίζουν με πρόθημα θεωρούνται σύνθετες και ότι παράγωγες θεωρούνται μόνο οι λέξεις που σχηματίζονται με παραγωγικές καταλήξεις (επιθήματα).
·     Να διευκρινιστεί στους μαθητές ότι ορισμένες γραμματικές κατατάσσουν στις παράγωγες λέξεις και εκείνες που αρχίζουν με πρόθημα.
·     Εφόσον υλοποιηθούν οι σχετικές δραστηριότητες στις σ. 74-75 και 80 του εγχειριδίου [Δ], καθώς και στις σ. 43-44, 48-49 και 55 του Τετραδίου Εργασιών της Α΄ Τάξης, να προσαρμοστούν σύμφωνα με τη Γραμματική.
·     Eφιστάται γενικότερα η προσοχή των διδασκόντων στην ανάγκη να προσαρμοστεί στο σύνολο του εγχειριδίου η διδασκαλία της παραγωγής και της σύνθεσης σύμφωνα με την ισχύουσα γραμματική.
63
Β. Ονοματική φράση – Eπιθετικός προσδιορισμός
63-64
Β1. Τι είναι ονοματική φράση και ποια η λειτουργία της στην πρόταση
65-68
Β2. Επιθετικός προσδιορισμός
68
Γ. Κλίση ουσιαστικών και επιθέτων
68-72
Γ1. Κλίση ουσιαστικών
72-74
Γ2. Κλίση επιθέτων
74-76
Δ. Παραγωγή και σύνθεση
77
Ε. Στοιχεία που συνοδεύουν τον προφορικό λόγο
78
ΣΤ. Λεξιλόγιο
78-79
Ζ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
79
Διαθεματική εργασία
  
5η ΕΝΟΤΗΤΑ
Γνωρίζω το μαγικό κόσμο του θεάτρου και του κινηματογράφου

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
9 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
82-84
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων προτείνεται να αξιοποιηθούν κατ’ οικονομία από το διδάσκοντα, π.χ. από τα τρία εισαγωγικά κείμενα μπορούν να επιλεγούν ένα ή δύο.
2. Κατά τη διδασκαλία του ρήματος να τονιστούν:
·     η διάκριση ανάμεσα στις φωνές (μορφολογία) και τις διαθέσεις (σημασιολογία) [Β2.2., Β2.3],
·     οι χρόνοι του ρήματος και το ποιον ενέργειας [Β2.4.]
3. Να διευκρινιστεί στους μαθητές ότι ο παρακείμενος ανήκει στη χρονική βαθμίδα του παρόντος και να προσαρμοστεί ο σχετικός πίνακας της σ. 91 [Β2.4.], σύμφωνα και με τα διαλαμβανόμενα στη σ. 35 του εγχειριδίου της Β΄ τάξης.
4. H υποενότητα B3, «Παράγωγα ρήματα», να προσαρμοστεί και να διδαχτεί σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην προηγούμενη ενότητα για την παραγωγή και τη σύνθεση.
5. Εφόσον υπάρχει χρονικός περιορισμός, προτείνεται η υποενότητα Ε, «Το ρήμα στην αφήγηση», να διδαχτεί συνοπτικά.
84
Β. Το ρήμα
84-85
Β1. Ο ρόλος και η λειτουργία του
85
Β2. Οι μορφές του ρήματος.
85
Β2.1. Πρόσωπο και αριθμός
86-87
Β2.2. Συζυγίες και φωνές
87-88
Β2.3. Διαθέσεις του ρήματος
89-91
Β2.4. Χρόνοι του ρήματος και ποιον ενέργειας
91-92
Β3. Συνδετικά ρήματα
92-93
Γ. Παράγωγα ρήματα
93
Δ. Λεξιλόγιο
94-95
Ε. Το ρήμα στην αφήγηση
95-97
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
97
Διαθεματική εργασία
  
6η ΕΝΟΤΗΤΑ
Δημιουργικές δραστηριότητες στη ζωή μου

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
6 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
100-3
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να γίνει επιλογή μεταξύ των διδακτέων κειμένων, ιδιαίτερα των εισαγωγικών (1 έως 4).
2. Να δοθεί έμφαση κυρίως στη διδασκαλία της χρήσης των πτώσεων του ουσιαστικού και στον ετερόπτωτο προσδιορισμό σε γενική [Β1, Β2].
3. Eπίσης, να δοθεί έμφαση στην αναγνώριση των μερών της παραγράφου και στη σύνταξη πλαγιότιτλων [Δ].
4. Ως προς την παραγωγή ουσιαστικών [Γ]:
·         Η επισήμανση στο «Έμαθα ότι» (σ. 107) [Γ] «Νέα ουσιαστικά παράγονται και με τη χρήση προθημάτων...», προτείνεται να προσαρμοστεί και να διδαχτεί σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην 4η ενότητα πιο πάνω για την παραγωγή και τη σύνθεση.
·         Η άσκηση 2 στο «Ακούω και μιλώ» (σ. 106) [Γ] και η άσκηση 1 της σ. 108 [Ε] να προσαρμοστούν ώστε να περιλαμβάνουν μόνο λέξεις με παραγωγικές καταλήξεις.
103
Β. Λειτουργίες – Xρήσεις των πτώσεων του ουσιαστικού
103
Β1. Oι πτώσεις ως δείκτες για τη σχέση ουσιαστικού και ρήματος
104-6
Β2. Oι πτώσεις ως δείκτες για τη σχέση ουσιαστικού και ουσιαστικού
106-7
Γ. Παράγωγα ουσιαστικά
107-8
Δ. Παράγραφος – Πλαγιότιτλοι
108-9
Ε. Λεξιλόγιο
109-10
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
110
Διαθεματική εργασία




7η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ο κόσμος μέσα από την οθόνη – εικόνα

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
112-115
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να διδαχτούν κατ’ επιλογήν ορισμένα μόνο από τα εισαγωγικά κείμενα (1-2 από τα 4) λόγω των χρονικών περιορισμών της ενότητας.
2. Σε ό,τι αφορά τα άρθρα [B], προτείνεται να δοθεί έμφαση στη σημασιακή διάκριση μεταξύ οριστικού και αόριστου άρθρου.
3. Eπίσης, συνιστάται να δοθεί έμφαση στη διδασκαλία της περιγραφής [Δ] με τη χρησιμοποίηση περιγραφικών κειμένων διαφορετικής προέλευσης και είδους.
115-117
Β. Οριστικό και αόριστο άρθρο – Άρθρο – Κλίση των άρθρων
117-118
Γ. Παράγωγα επίθετα
118-120
Δ. Περιγραφή
120
Ε. Λεξιλόγιο
121
ΣΤ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
122
Διαθεματική εργασία

8η ΕΝΟΤΗΤΑ
Αθλητισμός και Ολυμπιακοί Αγώνες. Παρακολουθώ και συμμετέχω

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
7 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
124-126
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Προτείνεται να διδαχτούν ορισμένα μόνο από τα εισαγωγικά κείμενα (1-2 από τα 4).
2. Συνιστάται να τονιστεί στη διδασκαλία η διάκριση μεταξύ κύριων και δευτερευουσών προτάσεων και να δοθεί έμφαση στην παρατακτική σύνδεση προτάσεων – περιόδων και το ασύνδετο σχήμα [Β2, Β3].
3. Σκόπιμο είναι να επισημανθεί κατά τη διδασκαλία η στίξη (κόμματα) ή η απουσία της στις συναφείς συντάξεις.
4. Για την εμπέδωση της διδασκαλίας της υποενότητας Γ, «Aφήγηση», προτείνεται να χρησιμοποιηθούν μερικά παραδείγματα λογοτεχνικών αφηγηματικών κειμένων.
127
Β. Παρατακτική σύνδεση – Ασύνδετο σχήμα
127
Β1. Περίοδοι λόγου – Kύριες και δευτερεύουσες προτάσεις
128-130
Β2. Παρατακτική σύνδεση προτάσεων – περιόδων
130-131
Β3. Ασύνδετο σχήμα
131-133
Γ. Αφήγηση
133-135
Δ. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
136
Διαθεματική εργασία
  
9η ΕΝΟΤΗΤΑ
Ανακαλύπτω τη μαγεία της γνώσης

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
138-141
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας αυτής και οι ερωτήσεις κατανόησης των κειμένων μπορούν να αξιοποιηθούν κατ’ επιλογήν από το διδάσκοντα.
2. Για τη διδασκαλία του συνταγματικού και του παραδειγματικού άξονα [Β, Γ] οι διδάσκοντες καλούνται να ανατρέξουν στο θεωρητικό και το διδακτικό μέρος του Βιβλίου Εκπαιδευτικού (σ. 103-108).
3. Οι διδάσκοντες να επιλέξουν από τις δραστηριότητες του εγχειριδίου και του Τετραδίου Εργασιών τις καταλληλότερες για το επίπεδο των μαθητών τους.
141-142
Β. Συνταγματικός άξονας
142-144
Γ. Παραδειγματικός άξονας
145-146
Δ. Λεξιλόγιο
146-148
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
148
Διαθεματική εργασία

10η ΕΝΟΤΗΤΑ
Γνωρίζω τον τόπο μου και τον πολιτισμό του

ΣΕΛ.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
7 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΩΡΕΣ
150-153
Α. Εισαγωγικά κείμενα
1. Τα κείμενα της ενότητας μπορούν να αξιοποιηθούν κατ’ οικονομία από το διδάσκοντα.
2. Προτείνεται να δοθεί έμφαση στην υποτακτική σύνδεση των προτάσεων [Β2] και στη χρήση των λεξικών [Δ].
3. Επίσης, να τονιστεί η χρήση ή η απουσία κόμματος στην υποτακτική σύνδεση (σ. 156).
4. Μαζί με τα σημεία στίξης που αναφέρονται στη σ. 158 να διδαχτεί και το Θαυμαστικό.
5. Σε ό,τι αφορά τη χρήση λεξικών [Δ], προτείνεται να αξιοποιηθεί κυρίως τοΕρμηνευτικό λεξικό της Νέας Ελληνικής του Γυμνασίου.
153
Β .Υποτακτική σύνδεση των προτάσεων
153-154
Β1. Δευτερεύουσες προτάσεις
155
Β2. Υποτακτική σύνδεση προτάσεων
155-156
Β3. Η στίξη στην υποτακτική σύνδεση
156-158
Γ. Σημεία στίξης
159
Δ. Χρήση λεξικών
160
Ε. Δραστηριότητες παραγωγής λόγου
161
Διαθεματική εργασία



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου